Positie van de psychomotorische therapie

Voor de behandeling van psychiatrische en psychosociale klachten is er keuze uit veel verschillende therapiesoorten. Psychotherapie, psychologie, lichaamsgerichte therapieën, coaching etc. In de reguliere geestelijke gezondheidszorg is psychomotorische therapie een vorm van hulpverlening die naast de psycho- en sociotherapieën met goed resultaat voor specifieke indicaties op groeps- en individueel niveau wordt ingezet. De psychomotorisch therapeut is voornamelijk werkzaam in de psychiatrie, zorg voor verstandelijk gehandicapten, revalidatie en sinds de jaren 80 ook als vrijgevestigde. Zie voor nadere informatie www.pmtinfosite.nl

De therapie

In de psychomotorische therapie worden werkvormen met betrekking tot lichaam en bewegen gedaan, die psychosociale klachten verminderen of wegnemen.‘Lichaam en bewegen’ verwijst naar het specifieke uitgangspunt van de psychomotorische therapie: psychische problemen hebben altijd een verbinding met lichamelijke elementen zoals lichaamstaal, lichaamsgevoel en bewegings- en spelgedrag.
Stress veroorzaakt een te hoge spierspanning, depressie verlaagt het energieniveau, angsten veroorzaken ademproblemen en lichamelijke onrust, eetproblemen brengen gevoelloosheid in het lichaam met zich mee. Het een is onlosmakelijk verbonden met het ander. Hulp van een psychomotorisch therapeut biedt dan ook een hernieuwd contact met het lichaam en meer feeling met houding, bewegingsgedrag en expressie van zichzelf en anderen. Hierdoor kunnen emoties en gedachten beter herkend en gehanteerd worden in de context van sociale en relationele situaties.
Naast praten en vertellen zijn doen en ervaren ook manieren om daadwerkelijk te veranderen; van ‘praten over’ naar ‘oefenen met’. Ervaren betekent aanwezig zijn, iets meemaken of ondergaan in het hier en nu. Doen betekent activiteit, iets aangaan, iets uitproberen. Psychomotorische therapie is een ervaringsgerichte therapievorm, waarbij de cliënt lichaams- en bewegingsgerichte werkvormen ondergaat en doet.

Werkwijze in de psychomotorische therapie

Na de intake volgt een voorstel voor het behandelplan, waarin doelstellingen, frequentie en methodiek in opgenomen is. Aan het eind van een met de cliënt overeengekomen periode wordt er geëvalueerd en besproken of en hoe de therapie zijn vervolg kan krijgen. Hierin zijn de doelstellingen richting gevend.
Indien er sprake is van een psychiatrische stoornis zoals PTSS, eetstoornis, angststoornis, ADHD, of een depressieve stoornis biedt psychomotorische therapie ondersteunende behandeling. Dat betekent dat er altijd een samenwerkingsverband zal zijn met een GZ psycholoog/ psychotherapeut.

Werkvormen in de psychomotorische therapie

Er worden in de sessies werkvormen gedaan die aansluiten bij de hulpvraag en doelstelling van de cliënt. In het onderstaande overzicht staan enkele voorbeelden.

Werkvormen die:

  • Het voelen van het lichaam en het uiten van emoties mogelijk maken, zoals ontspannings, inspannings,adem, balans, kracht en expressie oefeningen.
  • Het beleven van het lichaam duidelijk maken en beïnvloeden, met accent op lichaamsbeeld en het lichamelijke verschijningsvorm zoals spiegelen en lichaamstekeningen.
  • Inzicht bieden in het ontstaan van relaties en contact stijlen, bv werk met symbolen, sociogrammen, uitbeelden van relaties in houding en gebaar.
  • Het handelen in interacties verduidelijken en ruimte bieden voor alternatief gedrag, zoals duels,  samenwerkingsvormen, rollenspellen en ‘grens’ spellen.
  • Gedachten en overtuigingen tot uiting brengen en mogelijkheid tot alternatieven bieden .

ik loop
de heuvel op
een grijze dag
in de storm

ineens opent iets
licht door de wolken
het dek dunner dan ik dacht
onverwacht

loop ik
op de heuvel
een lichte dag
in de storm

ik oefende met ademen
stampen met mijn voeten
huppelen
hoe ging dat ook alweer
armen in de lucht
zo groot mogelijk zwaaien
alle ruimte bezetten
mijn lichaam deed het weer

op de heuvel
in het onverwachte licht
huppel ik even
drie rondjes draaien
mijn armen zo wijd als ik kan
ik adem de wind
blaas stress eruit
heerlijk
heerlijk